" Podróże po Polsce, porady podróżnicze, duża dawka praktycznej wiedzy, bezpieczeństwo w podróży i miejsca, które warto zobaczyć "

Kiedy runie pałac Karskich we Włostowie?

pałac Karskich we Włostowie

Podczas pierwszej wycieczki pałac Karskich we Włostowie kompletnie mnie rozczarował. Zobaczyłam fragmenty ścian i gruz zarośnięte drzewami i wysoką trawą. Pomyślałam sobie wtedy, co miałabym tu sfotografować. Dopiero za drugim razem i chyba przy sprzyjającej choć pochmurnej pogodzie zrobiłam kilka zdjęć oddających klimat tego miejsca. Obejrzyjcie je i poczytajcie o historii tych ruin.

Spis treści

Jak dojechać do pałacu Karskich we Włostowie?

mieszkaniec Włostowa
Mieszkaniec Włostowa

Włostów to wieś położona w województwie świętokrzyskim przy drodze krajowej numer 9. Znajduje się w niej wiele zabytkowych budowli: Kościół pw. św. Jana Chrzciciela z przełomu wieków XIII i XIV, cmentarz parafialny z przełomu XVIII/XIX wieku z kaplicą rodziny Karskich z II połowy XIX wieku, ruiny pałacu Kraskich i zbór braci polskich z XVII wieku.

Jeden z dwóch kamiennych lwów strzegących wejścia do pałacu Karskich we Włostowie
Jeden z dwóch kamiennych lwów strzegących wejścia do pałacu Karskich we Włostowie
park przy pałacu Karskich
Park przy pałacu Karskich

Aby dojechać do pałacu należy skręcić z drogi krajowej nr 9 w prawo (jadąc od strony Ostrowca Świętokrzyskiego i Opatowa). Po przejechaniu kilkuset metrów, po prawej stronie zobaczymy kamienne lwy, które strzegą wjazdu na teren ruin. Samochód można zostawić na pobliskim parkingu kościelnym. Z tego miejsca do pałacu, zboru i cmentarza jest bardzo blisko; obok znajduje się nawet niewielki sklep.

Historia pałacu Karskich

pałac Karskich we Włostowie
pałac Karskich we Włostowie

Pałac Karskich we Włostowie wybudowano w 1860 roku według planów architekta Henryka Marconiego. Zaprojektowano go jako neorenesansową rezydencję, przebudowaną w 1913 roku, mieszczącą 30 pokoi, elektryczność, centralne ogrzewanie, łazienki i telefon. Natomiast do majątku Karskich wchodziły: gorzelnie, młyn, stawy, hodowla koni dla wojska i cukrownia zamknięta w 2003 roku.

Czy wiesz, że…

pałac Karskich we Włostowie

Karscy w swoim pałacu przyjmowali osoby ze świata kultury i polityki. Bywał tu między innymi Stefan Żeromski, który pracował we Włostowie nad powieścią „Popioły”. Gościli tu także Achille Ratti (późniejszy papież Pius XI) i prezydent Ignacy Mościcki.

Pałac Karskich we Włostowie po wojnie

Karscy opuścili Włostów w 1944 roku w obawie przed NKWD. Pałac przetrwał II wojnę światową bez większych zniszczeń. Po 1945 roku został zdewastowany, a jego wyposażenie i przedmioty, które wcześniej służyły mieszkającej tu niedawno rodzinie, zostały rozkradzione przez okoliczną ludność. Potem zorganizowano tu PGR i szkołę, mieszkały tu osoby, które wcześniej pracowały w pałacu, wewnątrz hodowano nawet krowy i świnie.

Pałac Karskich we Włostowie dziś

pałac Karskich we Włostowie
Parkowa ścieżka biegnąca z prawej strony pałacu Karskich we Włostowie
Parkowa ścieżka biegnąca z prawej strony pałacu

Obecnie pałac Karskich we Włostowie to ruina, która na moje oko może w każdej chwili się rozpaść. Natura jest wszędzie: drzewa rosną w pokojach, trawa wychodzi oknami, a gdyby nie okoliczni mieszkańcy, którzy z parkowej ścieżki zrobili sobie skrót, to i ona porosłaby krzakami. Nie wchodziłam do środka budynku ze względu na swoje bezpieczeństwo i z powodu masy śmieci, które ktoś tam nasypał. W dawnym parku również walają się jakieś butelki i plastik, unosi się dość mocny zapach uryny.

Pałac Karskich we Włostowie zwiedzałam w pochmurny i burzowy dzień. Myślę, że taka pogoda bardzo dobrze podkreśliła klimat tego miejsca. Tajemnicze, zapomniane, trochę niebezpieczne, rozsypujące się. Na obumarłych drzewach w parku zebrały się wrony, które krakały tak głośno, jakby czekały ostateczny koniec tego miejsca. Jeśli chcecie zobaczyć ruiny pałacu Karskich, to zróbcie to jak najszybciej.

Ruiny zboru ariańskiego i kaplica Karskich

ruiny zboru braci polskich we Włostowie
Ruiny zboru braci polskich we Włostowie

W sąsiedztwie pałacu i kościoła stoją ruiny zboru braci polskich wybudowanego w XVI wieku. Niestety nie można ustalić fundatora świątyni – nie ma odpowiednich danych źródłowych. Dziś z budynku pozostały tylko ściany, widoczne są sklepienia kolebkowo-krzyżowe, zachowała się także piwnica. Narożne wieżyczki wybudowano później.

Na cmentarzu parafialnym we Włostowie znajduje się kaplica Karskich. Kopiec wieńczy wieżyczka-latarnia, obiekt składa się z dwóch części, ołtarza i części grobowej. Nas wejściem przeczytacie napis: „Gdzie jest skarb twój, tam jest serce twoje”. Kaplicę wybudowano po śmierci Julii z Górskich Karskiej w 1903 roku; kobieta miała zaledwie 26 lat. Jej męża, papieskiego szambelana Michała, pochowano obok 25 lat później.

Ruiny zboru ariańskiego we Włostowie
Ruiny zboru ariańskiego we Włostowie

Po drugiej wojnie światowej w kaplicy odprawiano msze – grobowiec zastępował zniszczony kościół. W latach późniejszych grób Karskich był wielokrotnie dewastowany, wandale i złodzieje szukali kosztowności, zniszczono nawet trumnę Julii Karskiej. Kaplicę wyremontowano dopiero w 1994 roku, ale wilgoć zdążyła zniszczyć już pomieszczenia. Podobno pomiędzy grobowcem a pałacem wykopano tunel. Czy to prawda – tego nie wiem. Takie opowieści krążą między mieszkańcami Włostowa.

Źródło:

R. Jurkowski, Zapomniane miejsca Świętokrzyskie, Warszawa 2016.

Podziel się

0 Komentarzy

Napisz komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany