" Podróże po Polsce, porady podróżnicze, duża dawka praktycznej wiedzy, bezpieczeństwo w podróży i miejsca, które warto zobaczyć "

Rezerwat przyrody Kręgi Kamienne

kapliczka w rezerwacie przyrody Kręgi Kamienne

To kolejny wpis z cyklu „Świat przyrody”. Ponownie zabieram Was do województwa świętokrzyskiego. Tym razem odwiedzimy rezerwat przyrody Kręgi Kamienne, w którym znajdują się ślady po pogańskim kulcie religijnym, kapliczka upamiętniająca zwycięstwo nad Szwedami, tajemnicze półokrągłe płyty i kolorowe piaskowce.

Gdzie znajduje się rezerwat Kręgi Kamienne i jak tam dojechać?

Kolorowe piaskowce na drodze do rezerwatu przyrody Kręgi Kamienne
Kolorowe piaskowce na drodze do rezerwatu przyrody Kręgi Kamienne

Rezerwat przyrody Kręgi Kamienne jest położony na terenie Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej, w północno-zachodniej części Wzgórz Tumlińskich. Zajmuje powierzchnię 12,75 ha i leży na szczycie Góry Grodowej (398,8 m n. p. m.) w leśnictwie Oblęgorek, które jest częścią Nadleśnictwa Kielce. Przez rezerwat przebiega Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego.

Rezerwat przyrody Kręgi Kamienne zamieszkuje wiele zwierząt, a wiewiórka jest jednym z nich
Rezerwat przyrody Kręgi Kamienne zamieszkuje wiele zwierząt, a wiewiórka jest jednym z nich

Od Tumlina rezerwat dzieli niecałe 2 km, a od Kielc prawie 15 km. Jadąc od strony Tumlina należy skręcić w prawo na wysokości szkoły podstawowej, przejechać kilkaset metrów piaszczystą drogą i dojechać na parking. Potem czeka Was krótki spacer przez las. Trasa jest dobrze oznakowana – nie ma możliwości zgubienia się. Współrzędne dla rezerwatu przyrody Kręgi Kamienne to: 50°58’05.0″N 20°34’37.0″E.

Rezerwat przyrody Kręgi Kamienne

Tumlińskie piaskowce w nieczynnym kamieniołomie
Tumlińskie piaskowce w nieczynnym kamieniołomie

Kręgi Kamienne to rezerwat geologiczno-archeologiczno-przyrodniczy. Został ustanowiony 15 września 1994 roku. Na jego terenie znajdują się tzw. piaskowce tumlińskie, które są jedynymi w Polsce odsłoniętymi na powierzchni kopalnymi osadami wydmowymi. Podobne odsłonięcia piaskowców są w pobliskim nieczynnym kamieniołomie.

Jaszczurka w rezerwacie przyrody Kręgi Kamienne
Jaszczurka w rezerwacie przyrody Kręgi Kamienne

Rezerwat Kręgi Kamienne porasta las sosnowy z domieszką dębu. Został posadzony przez ludzi około 65-85 lat temu. Co ciekawe rezerwat był miejscem pogańskiego kultu, o czym świadczą wały usypane z ziemi i kamieni. W rezerwacie znajdują się również szańce z okresu I wojny światowej i kapliczka zbudowana dla upamiętnienia setnej rocznicy odparcia wojsk szwedzkich.

Co poganie robili na terenie rezerwatu Kręgi Kamienne?

Płyta z piaskowca w rezerwacie Kręgi Kamienne
Płyta z piaskowca w rezerwacie Kręgi Kamienne

Rezerwat Kręgi Kamienne jest uważany za miejsce kultu religijnego w okresie pogańskim. Świadczą o tym ziemno-kamienne wały odkryte podczas badań archeologicznych w latach 1958-60. Niestety dziś nie są zbyt dobrze widoczne. Na terenie rezerwatu znajdowały się trzy kamienne kręgi (stąd wzięła się nazwa rezerwatu) o powierzchni około 1500 m², w których Wiślanie czcili swoich bogów. W pobliżu są inne miejsca kultu religijnego pogan: Święty Krzyż i Góra Dobrzeszowska.

Kapliczka w rezerwacie Kręgi Kamienne

Kapliczka w rezerwacie Kręgi Kamienne otoczona przez płyty z piaskowca
Kapliczka w rezerwacie Kręgi Kamienne otoczona przez płyty z piaskowca

Na szczycie Góry Grodowej stoi dziś murowana kapliczka Przemienienia Pańskiego, którą otaczają małe półokrągłe płyty z piaskowca. Zastąpiła drewnianą, którą wzniesiono w 100. rocznicę zwycięstwa wojsk szwedzkich w XVII wieku. Co mówią legendy na temat tej bitwy?

Kapliczka Przemienienia Pańskiego
Kapliczka Przemienienia Pańskiego

Polacy przed Szwedami bronili się do momentu, w którym zabrakło amunicji. Broń postanowili załadować… kaszą. Najeźdźcy z Północy odebrali to jako znak, że w polskim obozie jest bardzo dużo pożywienia, oblężenie może trwać więc bardzo długo. Odpuścili kolejny atak i ponieśli klęskę pod wsią Cisowa.

Co rok, 6 sierpnia, przy kapliczce mieszkańcy Tumlina zbierają się, żeby uczcić dzień Przemienienia Pańskiego.

Rezerwat przyrody Kręgi Kamienne – legendy

Półokrągłe płyty z piaskowca umieszczone wokół kapliczki
Półokrągłe płyty z piaskowca umieszczone wokół kapliczki

Legenda z kaszą, która wystraszyła Szwedów, jest jedną z wielu, w których pojawia się rezerwat przyrody Kręgi Kamienne. Kolejna mówi, że na szczycie Góry Grodowej stał obronny gród, w którym mieszkańcy bronili się przed Tatarami. Inna zaś opowiada o rycerzach, którzy podczas bitwy schronili się do pobliskiej jaskini, która się zawaliła. Po dwustu latach dotarli do nich tumlińscy skalnicy, obudzili rycerzy, a gdy ci dowiedzieli się, że Polska jest pod zaborami, rozpoczęli przygotowania do powstania. Niestety niedługo potem rozchorowali się i umarli.

Podziel się

0 Komentarzy

Napisz komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany