" Podróże po Polsce, porady podróżnicze, duża dawka praktycznej wiedzy, bezpieczeństwo w podróży i miejsca, które warto zobaczyć "

Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie. Hitler i Mussolini tu byli

najciekawsze miejsca w Polsce

Schron kolejowy w Stępinie i Cieszynie to jeden z czterech tak niezwykłych obiektów w Polsce i ostatni, który Wam prezentuję. Podczas II wojny światowej doszło tutaj do spotkania Adolfa Hitlera i Benita Mussoliniego. Dziś miejsce to jest specyficzna atrakcją turystyczną, którą warto odwiedzić. Co oprócz ogromnego schronu na pociąg trzeba tu zobaczyć?

Spis treści

Gdzie znajduje się schron kolejowy i jak tu dojechać?

schron kolejowy Stępina-Cieszyna i kamień z czerwonym szlakiem turystycznym

Schron kolejowy, który Wam przedstawiam, został wybudowany na terenie dwóch podkarpackich wsi: Stępiny i Cieszyny. Pierwsza jest położona na drodze z Rzeszowa do Krosna, przepływa przez nią potok Stępinka, w którym żyją pstrągi i raki. Druga wieś leży u stóp góry Chełm, w pobliżu nieczynnego kamieniołomu. Zarówno Stępina, jak i Cieszyna znajdują się w gminie Frysztak, której około 40% wchodzi w skład Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego.

Wejście do jednego ze schronów
Wejście do jednego ze schronów

Od schronu kolejowego w Strzyżowie Stępinę i Cieszynę dzieli około 20 km. Jeśli chcesz poczytać o wszystkich schronach kolejowych zlokalizowanych w Polsce, to odsyłam Cię do tych tekstów:

Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie – przydatne informacje

Podczas zwiedzania schronu kolejowego i bunkrów w Stępinie-Cieszynie należy pamiętać o zachowaniu środków ostrożności i o tym, że jeden z budynków kompleksu został zaadaptowany przez prywatną osobę na piwniczkę. Warto, tez wiedzieć, że:

  • długość trasy wynosi około 2 km,
  • czas przejścia to około 1,5 h,
  • w schronach jest ciemno (przyda się więc latarka) i stoi wysoka woda,
  • jest niebezpiecznie: niskie stropy, ostre krawędzie, otwory w podłodze,
  • wewnątrz obiektów nie wolno śmiecić i trzeba kulturalnie się zachowywać,
  • w schronie utrzymuje się niska temperatura – warto ciepło się ubrać.

Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie – zwiedzanie

Budka wartownika przy wejściu do schronu
Budka wartownika przy wejściu do schronu

Schron kolejowy w Stępnie-Cieszynie można zwiedzać zarówno w grupach, jak i indywidualnie. Wcześniej należy wykupić bilet umożliwiający wstęp do obiektu. Przy schronie znajduje się duży bezpłatny parking. Po więcej informacji odsyłam Was na strony gminy Frysztakschronu kolejowego w Stępinie-Cieszynie.

Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie – budowa

Wnętrze schronu kolejowego Stępina-Cieszyna
Wnętrze schronu kolejowego Stępina-Cieszyna

Powody wybudowania tego schronu są takie same, jak wzniesienia pozostałych obiektów – dlatego odsyłam Cię do pozostałych trzech tekstów. Głównymi pracami budowlanymi w Stępinie-Cieszynie zajmowali się tylko niemieccy wojskowi i ludzie z „Organisation Todt” (paramilitarna organizacja, która stanowiła czwarty filar władzy A. Hitlera). W budowę były zaangażowane inne firmy, wśród których znajdowała się młodzieżowa organizacja junaków „Baudienst”. Inwestorem przedsięwzięcia była wspomniana we wcześniejszych wpisach z serii firma „Askania”. Przy budowie schronu pracowali także przymusowi robotnicy różnych narodowości i miejscowa ludność pobierająca wynagrodzenie.

Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie
Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie

Czy wiesz, że…

Budowę schronu kolejowego w Stępinie-Cieszynie ukończono w czerwcu 1941 roku. Do dziś na ścianie po lewej stronie budowli jest widoczna ta data wraz ze swastyką. Znajdują się około 1 metra przed bocznym wejściem do tunelu.

Obiekty w Kwaterze Dowodzenia „Południe”

Schron techniczny - magazyn
Schron techniczny – magazyn

Na terenie „Anlage Süd” znajdują się takie obiekty:

  • schron kolejowy,
  • schrony osłonowe,
  • schron techniczny,
  • podziemny kanał techniczny,
  • śluzy wodne.

Obiekty, które wchodziły w skład „Anlage Süd”, a które dziś nie istnieją, to: torowisko i drewniane, perony, lotnisko polowe, willa dla gości, budynki socjalne, hangary, magazyny, budynek obsługi maszynowni, stolarnia i piwnice, budynki koszarowe, budynek dowództwa, ogródki warzywne, strzelnica, wartownia, studnie, stanowiska obrony przeciwlotniczej, parkan drewniany, wieże obserwacyjne, ziemne stanowiska ogniowe, pola minowe, zasieki.

Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie – budynki

Schron bierno-bojowy
Schron bierno-bojowy

Na terenie kompleksu schronowego Stępina-Cieszyna znajdują się dwa typy budynków. Do pierwszego zaliczają się:

  • schron kolejowy (tunelowy) wykonany z żelbetonu o długości 382 metrów, szerokości prawie 15 metrów i wysokości prawie 9 metrów. Grubość ścian wynosiła od 2 do 3 metrów, co zapewniało wytrzymałość na ostrzał artyleryjski kalibru 220 mm lub trafienie 500 kg bombą lotniczą (wraz ze schronami opisanymi poniżej zaliczany był do typu B);
  • schron techniczny – maszynownia złożony z dwóch bloków: zachodni zaopatrywał schron tunelowy w wodę i ogrzewanie, wschodni – energię elektryczną i przefiltrowane powietrze;
  • schron bierno-bojowy znajduje się przy drodze do Huty Gogołowkiej i na Zagórze. Mogły w nim przebywać jednocześnie dwie drużyny piechoty, których zadaniem była obrona wyżej wymienionych dróg za pomocą karabinu maszynowego;
  • schron bierny znajduje się po północnej stronie kompleksu przy drodze do Jaszczurowej. Nie posiadał okien strzelniczych;
  • trzy schrony bojowe zaliczane do typu C (grubość ścian wynosiła około 1 metra). Przebywające w nich załogi broniły za pomocą karabinu maszynowego drogi i torów od strony Wiśniowej.
Kanał instalacyjny łączący schron kolejowy Stępina-Cieszyna ze schronem technicznym
Kanał instalacyjny łączący schron kolejowy ze schronem technicznym

Do drugiego typu budynków kompleksu schronów Stępina-Cieszyna zalicza się:

  • tunel instalacyjny łączący schron kolejowy z maszynownią,
  • stalowo-betonowy most drogowy,
  • linia kolejowa łącząca schron tunelowy ze stacją w Wiśniowej (rozebrana w 1945 roku),
  • dwa drewniane perony rozebrane pod koniec II wojny światowej,
  • ogrodzenie ścisłej strefy ochrony,
  • drewniane budynki: z sanitariatami, mieszkalny – willa, dla obsługi technicznej,
  • żelbetowy zbiornik dla wody spływającej z pobliskiego źródła,
  • ogrodzony teren dla załogi kompleksu,
  • schron – składzik dla gazów technicznych,
  • trzy stalowe wieżyczki,
  • odcinki sztucznych przeszkód przeciwpiechotnych,
  • stanowiska ogniowe,
  • lotnisko trawiaste,
  • siatka maskująca ze sztucznymi trawnikami, drzewami, krzewami,
  • trzy żelbetowe grodzie na rzece.
Wejście do tunelu bocznego
Wejście do tunelu bocznego

Czy wiesz, że…

Koszt budowy Kwatery Dowodzenia „Południe” wyniósł aż 47 mln marek niemieckich? Była to kwota przekraczająca koszt budowy Wilczego Szańca.

Spotkanie Hitlera z Mussolinim w Stępinie-Cieszynie

Oryginalne podkłady kolejowe
Oryginalne podkłady kolejowe

Pod koniec sierpnia 1941 roku do Strzyżowa przyjechał Adolf Hitler swoim specjalnym pociągiem, „Ameriką”. Następnie udał się się do Stępiny-Cieszyny, aby spotkać się z Benitem Mussolinim. Jest kilka źródeł, które potwierdzają to spotkanie. O tym wydarzeniu wiemy między innymi z:

  • katowickiej „gadzinówki”,
  • listu do przyjaciółki napisanego przez osobistą sekretarkę Hitlera, Christę Schroeder,
  • wspomnień adiutanta Hitlera, von Belowa,
  • szefa osobistej ochrony Hitlera, Hansa Rattenhubera,
  • mniej lub bardziej wiarygodnych wspomnień Franciszka Szarka i Stanisława Witkosia.

Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie dziś

Schron bierno-bojowy porastają winogrona
Schron bierno-bojowy porastają winogrona

Nie do końca wiadomo, jakie było dokładne przeznaczenie schronu kolejowego w Stępinie-Cieszynie (pomijając wizyty niemieckich dygnitarzy). Miała tu odbywać się produkcja do celów militarnych, a pod koniec wojny mógł znajdować się tu magazyn amunicji. Niemcy zaczęli przygotowania do opuszczenia obiektu wiosną 1944 roku, latem na teren kompleksu weszli Rosjanie, a w latach 1947-48 Wojsko Polskie dokonało oględzin budynków.

Schron bojowy zamieniony na piwniczkę
Schron bojowy zamieniony na piwniczkę

W kolejnych latach schron kolejowy w Stępina-Cieszynie służył za magazyn Centrali Rybnej z Gdyni, ewentualne miejsce ukrycia dokumentów z Narodowego Banku Polskiego, miejsce produkcji pieczarek przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną. W 2000 roku obiekty wykreślono ze spisu wojskowego i przekazano gminie Frysztak.

Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie
Schron kolejowy w Stępinie-Cieszynie

Do napisania tekstu wykorzystałam tablice informacyjne znajdujące się przy schronie kolejowym w Stępnie-Cieszynie i książkę Kwatera Woda. Stępińsko-cieszyński kompleks schronowy Krzysztofa Winiarskiego.

Podziel się

Może Cię także interesować

0 Komentarzy

Napisz komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany