" Podróże po Polsce, porady podróżnicze, duża dawka praktycznej wiedzy, bezpieczeństwo w podróży i miejsca, które warto zobaczyć "

Co warto zobaczyć w Szydłowcu? Największe atrakcje turystyczne miasta oraz szlaki piesze i rowerowe (część II)

ulica kamienna szydlowiec

Szydłowiec leży w południowej części województwa mazowieckiego, tuż przy granicy z województwem świętokrzyskim, nad rzeką Korzeniówką. Stanowi stolicę powiatu i gminy miejsko-wiejskiej. Miasto jest znane z wydobycia piaskowca oraz wielu atrakcji turystycznych, pamiątek po kulturze żydowskiej oraz szlaków pieszych i rowerowych. Co warto zobaczyć w Szydłowcu? Zapraszam na spacer po mieście.

Pierwszą część wpisu zobaczycie tu:

Co warto zobaczyć w Szydłowcu?

Rynek Wielki, ratusz, pręgierze i pomnik

rynek wielki w szydlowcu
Rynek Wielki w Szydłowcu. Na pierwszym planie pomnik Tadeusza Kościuszki, dalej ratusz, a po jego prawej stronie kolumna “Zośki” i pręgierz

Rynek Wielki stanowi centralny punkt miasta. Dawniej znajdowały się przy nim drewniane domy, studnia i karczma dla kupców. W czasach PRL rynek w Szydłowcu nosił nazwę placu generała Karola Świerczewskiego. Dziś znajdują się tu budynek ratuszu, dwa pręgierze i pomnik Tadeusza Kościuszki. Ten ostatni postawiono w 1920 roku w miejscu, gdzie kiedyś stała wspomniana przeze mnie karczma. Jeden z pręgierzy nazywany jest kolumną „Zośki” (na jej szczycie widnieje posąg kobiety), drugi zdobią cztery lwie głowy z metalowymi obręczami.

ratusz w szydlowcu
Ratusz w Szydłowcu, a zaraz za nim dawny budynek szkoły Anny z Zamoyskich Sapieżyny, obecnie hotel Dom pod Dębem

Ratusz w Szydłowcu zbudowano w latach 1602-1629 z lokalnego piaskowca. Na wieży umieszczono cztery zegary widoczne z każdej strony świata. O obronnych funkcjach budynku świadczą otwory strzelnicze, ozdobnymi elementami są zaś blendy, pilastry i attyka. Na jednej ze ścian ratusza znajduje się tablica upamiętniająca Władysława Aleksandra Maleckiego, malarza pejzażystę. Budynek był wielokrotnie niszczony: w 1809 roku przez wojska austriackie, podczas I wojny światowej wysadzono górną część wieży, a w styczniu 1945 roku został zbombardowany przez Sowietów. Obecnie ratusz w Szydłowcu jest siedzibą burmistrza, Urzędu Miejskiego i władz samorządu; w piwnicach mieści się restauracja Pulcinella.

Kościół pw. św. Zygmunta

kosciol pw sw zygmunta
Kościół pw. św. Zygmunta

W 1401 roku kościół został ufundowany przez Jakuba i Sławka Odrowążów (późniejszych Szydłowieckich). Pierwotnie świątynia była drewniana, budowę murowanego kościoła rozpoczęto w 1493 roku. Do budowy, którą zakończono w 1525 roku, użyto miejscowego piaskowca. Będą na miejscu, warto wejść do środka i obejrzeć ołtarz, a także kaplice Najświętszej Marii Panny i św. Stanisława. Warto także zwrócić uwagę na detale: herby członków rodziny Szydłowieckich i Radziwiłłów na wschodniej ścianie oraz zegary słoneczne i napis MARTINUS GLADIATOR AD 1592 znajdujące się na elewacji świątyni.

Zamek w Szydłowcu

zamek w szydlowcu
Zamek w Szydłowcu

Powstał w latach 1470-80 na polecenie Stanisława Szydłowieckiego, a w latach 1515-26 Stanisław Mikołaj rozbudował zamek, poszerzył fosę, założył zwierzyniec i ogród. Kolejne zmiany w obrębie budowli trwały jeszcze przez XVII wiek. Od XIX wieku zamek zaczął podupadać. Urządzono tu browar, w czasie II wojny światowej mieszkali tu uchodźcy z terenów III Rzeszy, Niemcy urządzili getto dla Żydów zamordowanych w Treblince.

herby radziwillow na zamku w szydlowcu
Herby Radziwiłłów na dziedzińcu zamku w Szydłowcu

W latach 1949-58 dokonano prac archeologicznych, a w latach 60-tych przeprowadzono gruntowny remont. Od 1975 roku w zamku znajduje się Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych; jest także siedzibą Szydłowieckiego Centrum Kultury. Podczas zwiedzania zwróćcie uwagę na kamienny portal znajdujący się nad jednym z wejść na dziedzińcu – zobaczycie na nim herby Radziwiłłów.

Góra Trzech Krzyży

gora trzech krzyzy
Góra Trzech Krzyży

Mieści się przy ulicy Kamiennej i mierzy około 7,5 metra wysokości. Jest tak naprawdę hałdą utworzoną z kamiennych odpadów wyrzuconych z pobliskich kamieniołomów, przykrytych ziemią i porośniętych trawą. Kiedyś wierzono, że krzyże uchronią miasto przed epidemiami, które wybuchały w Szydłowcu od XVII do XIX wieku. Na wzniesieniu stoi także figura Matki Boskiej wykonana przez Franciszka Aleksandra Majewskiego.

Zalew w Szydłowcu

zalew w szydlowcu
Zalew w Szydłowcu – widok na kościół św. Zygmunta i ratusz

Powstał w latach 70-tych na rzece Korzeniówce; ma powierzchnię aż 2 ha. Swoją działalność prowadzi tu Ośrodek Rekreacyjny Szydłowieckie Centrum Kultury Zamek. Nad zalewem organizowane są zawody wędkarskie, festyny, zawody sportowe. Nieopodal znajdują się korty tenisowe i boisko „Orlik”.

Kamieniołomy Pikiel i Podkowiński

kamienilom pikiel
Kamieniołom Pikiel

Kamieniołom Podkowiński znajduje się przy ulicy Kamiennej, naprzeciwko cmentarza rzymskokatolickiego, a kamieniołom Pikiel na końcu tejże ulicy przy zespole szkół. Obydwa zalane są wodą, a na niektórych kamieniach widoczne są odciśnięte pni drzew i roślin oraz otwory po klinach. Wyrobiska Pikiel i Podkowiński 18 kwietnia 1996 roku zostały uznane za chronione prawem stanowiska dokumentacyjne.

kamienilom podkowinski
Kamieniołom Podkowiński

Kultura Żydowska w Szydłowcu

kirkut zydowski cmentarz w szydlowcu
Kirkut – żydowski cmentarz w Szydłowcu

Kirkut, synagoga i kuczka to pamiątki, które pozostały po kulturze żydowskiej Szydłowca. Cmentarz żydowski (kirkut) leży przy ulicy Wschodniej i jest jednym z najlepiej zachowanych w Polsce. Zachowało się 3100 macew (nagrobków) zbudowanych z miejscowego piaskowca; pochówki odbywały się tu w latach 1831-1942. Na nagrobkach kobiecych odnajdziemy wykute kwiaty i świece, a na męskich – księgi i skarbonki z ręką wrzucająca monetę dobroczynności.

synagoga rodziny eizenbergów co warto zobaczyć w Szydłowcu
Synagoga rodziny Eizenbergów

Przy ulicy Garbarskiej 3 znajduje się synagoga rodziny Eizenbergów; spotkacie się też z nazwami bożnica i bóżnica. W sąsiednim budynku od podwórza zachowała się kuczka, czyli drewniany ganek używany podczas święta Kuczek nazywanego również świętem Namiotów lub Sukkot. Wnętrze zdobi polichromia przedstawiająca liście, drzewa, paterę z owocami, winogrona, kielich, butelkę, hebrajskie napisy i Tarczę Dawida.

Szlaki piesze i rowerowe w Szydłowcu

Szlaki turystyczne piesze

CZERWONY – szlak partyzancki im. Hubala – Radomsko – Skarbowa Góra – 272 km

ZIELONY – szlak im. ks. J. Wiśniewskiego – Przysucha PKP – rezerwat „Ciechostowice” – 46 km

NIEBIESKI – Pogorzałe PKS – Kuźniaki PKS – 83 km

Dokładne trasy przejścia znajdziecie na stronie Szydłowiecki Powiat.

czerwony szlak piesy
Czerwony szlak pieszy biegnący między innymi wzdłuż ulicy Kamiennej prowadzącej do kamieniołomów Podkowińskiego i Pikiel

Szlaki turystyczne rowerowe

POMARAŃCZOWY (szlak nr 1): Szydłowiec – Szydłowiec PKP – Sadek – Barak – (Skarbowa Góra) – Szydłowiec – 23 km (33 km ze Skarbową Górą)

ZIELONY (szlak nr 2): Szydłowiec – Budki II – Hucisko – Leszczyny – Huta – Aleksandrów – (Antoniów) – Budki I – Szydłowiec – 20 km (32km z Antoniowem)

ŻÓŁTY (szlak nr 3): Szydłowiec-Książek – Budki I – Aleksandrów – Chlewiska – Koszorów – Szydłowiec -Wymysłów – 24 km

FIOLETOWY (szlak nr 4): Szydłowiec – Pawłów – Chlewiska – Stefanków – Skłoby – Nadolna – Rzuców – Smagów – Jabłonica – Zawonia – Ostałów – Broniów – Krawara – Bieduszki –– Marywil – Szydłowiec – 37 km

NIEBIESKI (szlak nr 5): Szydłowiec – Wysocko – Krzcięcin – Wilcza Wola – Korzyce – Pogroszyn – Koryciska – Omięcin – Zaborowie – Chałupki Łaziskie – Łaziska – Ciepła – Świniów – Zdziechów – Szydłowiec – 38 km

GRANATOWY (szlak nr 6): Szydłowiec – Szydłówek – Śmiłów – Kurkoć – Gąsawy Plebańskie – Jastrząb – Lipienice – Wola Lipieniecka – Kuźnia – Jastrząb – Orłów – Szydłówek – Szydłowiec – 25 km

ZIELONY (szlak nr 7): Szydłowiec – Szydłowiec-PKP – Gąsawy Rządowe – Bieszków – Rogów – Mirów – Zbijów – Kierz Niedźwiedzi – Sadek – Szydłowiec – 37 km

RÓŻOWY (szlak nr8): Szydłowiec – Majdów – Ciechostowice – Hucisko – Budki II – Szydłowiec – 24 km

PURPUROWY (szlak nr 9): Szydłowiec – Zdziechów – Ciepła – Łaziska – Orońsko – Helenów – Tomaszów – Śniadków – Dobrut – Wola Lipeniecka Mała – Nowy Dwór – Mirówek – Mirów – Rogów – Bieszków – Gąsawy Plebańskie – Jastrząb – Orłów – Szydłówek – Świerczek – Szydłowiec – 60 km

BRĄZOWY (szlak nr 10): Szydłowiec – Książek Majdowski – Hucisko – Leszczyny – Huta – Chlewiska – Koszorów – Cukrówka – Smagów – Zawonia – Pogroszyn – Omięcin – Zaborowie – Ziomaki – Wysocko – Długosz – Szydłowiec – 57 km

Dokładny opis każdego szlaku znajdziecie na stronie Szydłowiecki Powiat.

Mapka z największymi atrakcjami Szydłowca

co warto zobaczyć w Szydłowcu
Mapa Szydłowca; źródło: J. Urban, W. Kowalski, Szydłowiec. Miasto na kamieniu. Interdyscyplinarna ścieżka edukacyjna, UM Szydłowiec

Legenda: 1 – Kamieniołom Pikiel, 2 – Kamieniołom Podkowiński, 3 – cmentarz rzymskokatolicki, 4 – zalew, 5 – kościół pw. św. Zygmunta, 6 – Rynek Wielki z ratuszem, 7 – kirkut, 8 – zamek

W przygotowaniu I i II części artykułów o Szydłowcu wykorzystałam przewodniki: Przewodnik po zabytkach Szydłowca, UM Szydłowiec; Gmina Szydłowiec. Osobliwości, zabytki, przyroda. Przewodnik turystyczny, UM Szydłowiec; Informator turystyczny Lokalnej Grupy Działania “Na Piaskowcu”.

Zapisz się na newsletter
Dowiedz się, co zwiedzać w Polsce. Odbierz darmowe checklisty dla podróżnika.
Zapisując się, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z warunkami polityki prywatności i plików cookies ( więcej informacji )
We respect your privacy

Podziel się

0 Komentarzy

Napisz komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany