" Podróże po Polsce, porady podróżnicze, duża dawka praktycznej wiedzy, bezpieczeństwo w podróży i miejsca, które warto zobaczyć "

Jak opanowałam Gniew? Vivat Vasa! Bitwa dwóch Wazów 1626 pod zamkiem w Gniewie, Miś Maciuś i inne atrakcje miasta

zamek w gniewie

O ile o potopie szwedzkim słyszeliście zapewne wszyscy, o tyle nie wszyscy wiedzą o V wojnie polsko-szwedzkiej rozgrywanej kilkadziesiąt lat wcześniej. Na uwagę zasługuje jedna z bitew stoczona w jej trakcie. I to nie ze względu na wynik potyczki (choć w tym przypadku zdania historyków są podzielone), lecz na to, kto był jej świadkiem. Otóż według legendy wiele wspólnego miały z nią… leśne zwierzęta z Misiem Maciusiem na czele. Co z tego wynikło?

Gniew
53°50’08.0″ N 18°49’21.0″E
https://www.gniew.pl/

Jedź na wakacje i OPANUJ GNIEW!

To hasło miasta Gniew, według mnie prześlicznego miejsca, które warto odwiedzić latem. Skąd wzięła się ta nazwa? Czy ktoś na kogoś się pogniewał? Ależ skąd! Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z XIII wieku i mówią, że pierwotna nazwa Gniewu brzmiała Gymeu lub Wońsk (od rzeki Wonia, która podobno niezbyt przyjemnie pachniała, a nad którą Krzyżacy założyli miasto). W herbie Gniewu zaś mamy mewę, która prawdopodobnie pozostała z niemieckiego okresu, a jest związana z wymową nazwy przez Niemców zapisywaną Gmewe, a czytaną jzko Mewe.

Atrakcje turystyczne Gniewu

ulica franciszka jakusz gostomskiego
Ulica Franciszka Jakusz-Gostomskiego

Gniew jest maleńkim miastem z licznymi atrakcjami turystycznymi. Przyjedź tu na weekend, aby zobaczyć:

  • zespół kamienic, w tym kamienicę Leona Wyczółkowskiego, malarza z okresu Młodej Polski;
  • kamienicę Królowej Marysieńki, w której według legendy mieszkała Maria Kazimiera Sobieska, żona króla Jana II;
  • ratusz miejski z przełomu wieków XIV i XV;
  • ulicę Franciszka Jakusz-Gostomskiego, który między innymi brał udział w kampanii wrześniowej i dokonywał zrzutów broni dla Armii Krajowej obwodu Ostrowa Wielkopolskiego;
  • krzyżacki zamek z 1282 roku;
  • pałac Marysieńki z XVII wieku wybudowany z inicjatywy Jana Sobieskiego, ówczesnego starosty gniewskiego;
  • mury zamkowe wzdłuż ulic Dolny i Górny Podmur oraz baszty na ulicy Sobieskiego;
  • zabytkowe budynki gimnazjum, szkoły podstawowej, starostwa, sądu i apteki;
  • kościół św. Mikołaja, patrona żeglarzy i kupców;
  • Ogród Historii w Gniewie przy ulicy Sambora i Dolny Podmur.
rzezba kota w gniewie
Jednooki kot gniewski

Przez gminę Gniew przebiegają liczne szlaki turystyczne. Na jej terenie znajdują się parki miejskie i dworskie, pomniki przyrody, rezerwaty, obszary NATURA 2000 oraz wiele miejscowości z ciekawą historią i pięknymi widokami.

Krzyżacki zamek w Gniewie – największa atrakcja regionu

zamek w gniewie
Zamek w Gniewie o zachodzie słońca

Krzyżaków, a właściwie Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, na ziemie polskie sprowadził w 1226 roku książę Konrad Mazowiecki. Rycerze z czarnymi krzyżami na białych płaszczach bardzo szybko zaczęli wznosić warownie, a z okolicy ściągać podatki (często wbrew woli jej mieszkańców). A jak Krzyżacy dotarli do Gniewu? Ziemie, na których obecnie znajduje się miasto, pierwotnie należały do Opactwa Cystersów w Oliwie. Jednak książę Sambor II postanowił oddać ten teren rycerzom niemieckim. I tak w 1282 roku rozpoczęła się budowa zamku.

zamek w gniewie
Zamek w Gniewie

Krzyżacy wiedzieli, gdzie zbudować swoją twierdzę. Zrobili to w dolinie Wisły i przy ujściu Wierzycy. Kontrolowali więc szlak wodny i lądowy, a usytuowanie budowli na wzgórzu uczyniło z niej obiekt trudny do zdobycia. Zadanie to było także utrudnione przez fosę wypełnioną wodą, potężne mury obronne i most zwodzony.

zamek w gniewie dziedziniec
Dziedziniec zamku w Gniewie

Zamek w Gniewie wzniesiono w stylu gotyckim na planie kwadratu ze studnią na środku. Dziś dziedziniec jest przeszklony, co daje niesamowitą atmosferę podczas imprez, które organizowane są na zamku przez cały rok. Na zamku krzyżackim nie mogło zabraknąć refektarza, kaplicy, osobnego pomieszczenia dla komtura i dormitorium, a także pomieszczenia gospodarczego i kuchni.

zamek w gniewie
Sekretne przejście i ściana porośnięta bluszczem

W XVIII wieku zamek opuszczono. Pod zaborem pruskim obiekt zamieniono na magazyny zbożowe, co doprowadziło do zniszczenia wnętrz. Około 100 lat później dokonano rekonstrukcji niektórych pomieszczeń, ale w zamku urządzono jednocześnie ciężkie więzienie dla pruskich recydywistów. W 1921 roku w niewyjaśnionych okolicznościach na zamku wybuchł pożar, który zniszczył dach i dwa skrzydła. Podczas II wojny światowej znajdował się tu obóz przejściowy dla mieszkańców Pomorza, a po jej zakończeniu swoją siedzibę urządziły tutaj Zakłady Podzespołów Elektronicznych, a potem Zakłady Mechanizmów Okrętowych. Wtedy następuje także odbudowa zamku, która kończy się w 1997 roku.

plac cwiczebny na zamku w gniewie
Plac ćwiczebny na zamku w Gniewie

Obecnie zamek w Gniewie jest udostępniony do zwiedzania z przewodnikiem. Na jego dziedzińcu odbywają się imprezy, śluby, bale noworoczne i potyczki szefów kuchni. Pałac Marysieńki natomiast przekształcono w hotel, a dziedziniec zamku – w salę koncertową i konferencyjną. Obiekty określa się jako międzynarodowe centrum kultury, turystyki i historii. Jednak najważniejsze miejsce w kalendarzu imprez zamku w Gniewie zajmuje jedno wydarzenie…

Vivat Vasa! Bitwa dwóch Wazów 1626 w Gniewie

Widowisko odbywa się co roku i przypomina o bitwie, którą pomiędzy 22 września a 1 października 1626 roku w okolicach Gniewu stoczyli Polacy i Szwedzi. O jej finał do dziś spierają się historycy i miłośnicy tamtych czasów. Kto z kim pojedynkował się pod Gniewem w 1626 roku? Naprzeciw siebie stanęli “Lew Północy” Gustaw II Adolf Waza i król Polski Zygmunt III Waza. Cele bitwy? Szwedzi maszerowali na Gdańsk, a Polacy tę przeprawę blokowali. Czy któraś ze stron osiągnęła sukces? Warto poczytać choćby publikacje Radosława Sikory i Jerzego Teodorczyka, panów, którzy zajmują odmienne stanowiska w tej sprawie.

W wydarzeniach Vivat Vasa A.D. 2019 w tym roku udział wezmą pasjonaci historii z Polski, Czech, USA, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i Francji. Na polu ma stanąć około 400 żołnierzy, w tym 50 kawalerzystów. Będzie piechota szwedzka i polska, husaria i rajtarzy.

Przy okazji bitwy pod Gniewem z 1626 roku warto wspomnieć o jej świadkach. Mam tu na myśli… leśne zwierzęta i Misia Maciusia. Legenda głosi, że mieszkańcy Gniewu pomagali Polakom na polu bitwy. Tak bardzo zaangażowali się w to zadanie, że nie zwrócili uwagi na dzwony bijące na mszę. A zamiast mieszkańców Gniewu do kościoła przyszły… przestraszone zwierzęta z Misiem Maciusiem na czele, żeby poprosić Boga się o spokój.

Miś Maciuś
53°50’01.3″ N 18°49’24.0″E

Figurkę Misia Maciusia możecie oglądać na ulicy Sambora. Od 2010 roku to sympatyczne zwierzątko jest maskotką Gniewu i jak na prawdziwego bohatera i celebrytę przystało, ma kilka kompletów ubrań. Są to: kolczuga, szlachecki kontusz oraz kostiumy strażaka, kominiarza i kibica.

Podziel się

0 Komentarzy

Napisz komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany