" Podróże po Polsce, porady podróżnicze, duża dawka praktycznej wiedzy, bezpieczeństwo w podróży i miejsca, które warto zobaczyć "

Formy ochrony przyrody w Polsce: pomniki, użytki

dab-bartek-zagnansk

W Polsce istnieje wiele form ochrony przyrody. Obszary Natura 2000 i pomniki przyrody to tylko niektóre z nich. Flora i fauna naszego kraju bez dwóch zdań zasługują na to, żebyśmy o nie dbali i je szanowali. Przed Wami druga część o formach ochrony przyrody w Polsce.

Przeczytaj o parkach narodowych i krajobrazowych, rezerwatach przyrody i obszarach chronionego krajobrazu w Polsce

Co to jest obszar Natura 2000?

Zajrzyjmy do Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody. Według dokumentu obszar Natura 2000 to: „Obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty”.

rtcn swiety krzyz w lysogorach
RTCN Święty Krzyż w Łysogórach – obszarze specjalnej ochrony siedlisk

W Polsce utworzono 145 obszarów specjalnej ochrony ptaków i 849 specjalnych obszarów ochrony siedlisk (sprawdźcie ich pełną listę). Obszar specjalnej ochrony ptaków to według ustawy przywołanej przeze mnie wcześniej to „obszar wyznaczony, zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków, w którego granicach ptaki mają korzystne warunki bytowania w ciągu całego życia, w dowolnym jego okresie albo stadium rozwoju”.

Natomiast specjalny obszar ochrony siedlisk to „obszar wyznaczony, zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, w celu trwałej ochrony siedlisk przyrodniczych lub populacji zagrożonych wyginięciem gatunków roślin lub zwierząt lub w celu odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych lub właściwego stanu ochrony tych gatunków”.

Pomniki przyrody w Polsce

dab bartek w zagnansku
Dąb Bartek w Zagnańsku

Czym są pomniki przyrody? To „pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie”

Najpopularniejszym pomnikiem przyrody w Polsce jest Dąb Bartek. Więcej o tym drzewie przeczytacie tu: Dąb Bartek – stary, ale jary. O dwóch innych pomnikach przyrody, sośnie na szczudłach i kamieniu diabelnym przeczytasz w Fajne miejscówki w Polsce – zatrzymaj się na chwilę.

Formy ochrony przyrody w Polsce: stanowiska dokumentacyjne?

Formy ochrony przyrody w Polsce to też stanowisko dokumentacyjne Miedziana Góra
Rezerwat Kręgi Kamienne, Miedziana Góra. Stanowisko dokumentacyjne z czerwonymi piaskowcami

Zajrzyjmy do ustawy. „Stanowiskami dokumentacyjnymi są niewyodrębniające się na powierzchni lub możliwe do wyodrębnienia, ważne pod względem naukowym i dydaktycznym, miejsca występowania formacji geologicznych, nagromadzeń skamieniałości lub tworów mineralnych, jaskinie lub schroniska podskalne wraz z namuliskami oraz fragmenty eksploatowanych lub nieczynnych wyrobisk powierzchniowych i podziemnych”. Kolejny punkt mówi, iż „stanowiskami dokumentacyjnymi mogą być także miejsca występowania kopalnych szczątków roślin lub zwierząt”.

W Polsce jest 182 i zajmują powierzchnię 957 ha. Najwięcej stanowisk dokumentacyjnych znajduje się w województwie małopolskim (80), a najmniej w województwach wielkopolski, warmińsko-mazurskim i kujawsko-pomorskim (po jednym).

Formy ochrony przyrody w Polsce: użytki ekologiczne?

Według Ustawy o ochronie przyrody „użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej – naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania”.

Zespoły przyrodniczo-karjobrazowe w Polsce

ruiny zamku w Rytwianach jako forma ochrony przyrody w Polsce
W Rytwianach w pobliżu Pustelni Złotego Lasu znajduje się zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Na zdjęciu narożnik zamku

Na koniec pozostało mi wyjaśnić, czym są zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. Skorzystajmy znów z ustawy. Mówi, że są to „fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne”.

Bibliografia

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, Dz. U. 2004 Nr 92 poz. 880, s. 11, 24, 31, 40 [dostęp 5 maja 2020]

Wyszukiwarka form ochrony przyrody

Obszary Natury 2000 w Polsce

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy w Rytwianach

Zapisz się na newsletter
Dowiedz się, co zwiedzać w Polsce. Odbierz darmowe checklisty dla podróżnika.
Zapisując się, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z warunkami polityki prywatności i plików cookies ( więcej informacji )
We respect your privacy
Podziel się

0 Komentarzy

Napisz komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany