" Podróże po Polsce, porady podróżnicze, duża dawka praktycznej wiedzy, bezpieczeństwo w podróży i miejsca, które warto zobaczyć "

Ruiny dworu w Krzcięcinie, czyli zwiedzam swoją okolicę

ruiny dworu w krzciecinie

O ruinach dworu w Krzcięcinie nie zdołałam znaleźć zbyt wielu informacji. A szkoda, bo chciałam lepiej poznać historię miejsca znajdującego się w mojej najbliższej okolicy. To, co udało mi się zebrać, przedstawiam Wam i zabieram Was na małą wycieczkę.

Ruiny dworu w Krzcięcinie

ruiny dworu w Krzcięcinie
Piwnica dworu w Krzcięcinie

Jan i Katarzyna Koziccy herbu Rawicz dziedziczyli Krzcięcin do około 1569 roku. Od 1789 roku do 1816 roku właścicielem wioski stał się hrabia Stanisław Stadnicki ze Stadnik herbu Drużyna (według niektórych źródeł Szreniawa), podkomorzy i chorąży pilzneński.

kamien w parku dworu w krzciecinie
Głaz w parku przy dworku w Krzcięcinie

Z ruinami dworu w Krzcięcinie, położonym na północ od Szydłowca, związana jest z jednej strony heroiczna, a z drugiej smutna historia. Mamy 1863 rok, powstanie styczniowe. Hrabia Stadnicki, właściciel dworu, udziela pomocy powstańcom, o czym dowiadują się Rosjanie. W odwecie wieszają go w dworskim parku. W miejscu, w którym to zrobili, jakiś czas po tym dramatycznym wydarzeniu położono pamiątkową płytę. Niestety dziś nie ma po niej śladu.

ruiny dworu w Krzcięcinie
Mur i aleja parkowa przy dworze w Krzcięcinie

W latach 90. XX wieku teren o powierzchni 50 włók przeszedł we wianie na własność Hipolita Makomaskiego herbu Jastrzębiec i Marii z Jackowskich herbu Gozdawa. Mimo że ruiny dworu w Krzcięcinie są wpisane do rejestru zabytków, ich wygląd pozostawia wiele do życzenia. Widoczne są jeszcze mury okalające dworski teren i parkowe alejki.

krzciecin ruiny mlyna
Krzcięcin: ruiny młyna z oryginalnymi niebieskimi ścianami

W pobliżu znajdują się zarastające stawy, ruiny młyna (wciąż można odnaleźć tam kawałki młyńskiego koła) i hodowla strusi. Młyn wodny w Krzcięcinie, 4 morgi (ponad 2 hektary) pola i upust wodny ze stawem rybnym wydzierżawił w 1824 roku Roman Sołtyk. Za całość zapłacił 1500 złp Annie z Popielów Stadnickiej. Sołtyk rozwinął tu wkrótce przemysł górniczy i hutniczy.

Hej, podróżniczko, podróżniku! Zatrzymaj się na chwilę i odpocznij. Zajrzyj do sklepu – kubki i plakaty już na Ciebie czekają: https://sklep.jedzwpolske.pl/

kamien mlynski
Kamień młyński w ruinach młyna w Krzcięcinie

Z historii dworu i jego mieszkańców

parkowa aleja w krzciecinie
Parkowa aleja w Krzcięcinie

Udało mi się znaleźć kilka informacji na temat mieszkańców dworu w Krzcięcinie. Posłuchajcie historii o ślubie:

„Roku 1824 dnia 17 stycznia przed Nami Proboszczem Urzędnikiem Cywilnym Parafii Wysoki w Powiecie Szydłowieckim, Województwie Sandomierskim. Stawił się Ignacy Dobrosiewicz lat 33 mający, podług złożonej metryki wyjętej z ksiąg Kościoła Parafii Wolanowskiej, młodzian, służący przy dworze we wsi Krzcięcinie i tam zamieszkały. Stawiła się także panna Józefa Lewandowska lat 20 mająca, podług złożonej metryki wyjętej z ksiąg Kościoła Parafii Skrzyńskiej, a córka Szymona i Marianny Lewandowskich, jak dowodzi sepulturami [dokumenty o pochówku rodziców] wyjętymi z ksiąg Kościoła Parafii Cerekwieńskiej, i tu dołączonymi. W przytomności swej siostry starszej Franciszki i jej męża Jakuba Mielczarskiego, służącego we wsi Krzcięcinie przy dworze i tam zamieszkałych przy których zostaje. Strony stawające żądają abyśmy do ułożonego między niemi obchodu małżeństwa przystąpili, którego zapowiedzi uczynione były przede drzwiami domu gminnego pierwsza 4, druga dnia 11 miesiąca i roku bieżącego. Gdy o żadnym tamowaniu rzeczonego małżeństwa uwiadomieni nie zostaliśmy. Przychylając się za tymi do pomienionego żądania po przeczytaniu stronom i świadkom wyżej wspomnianych papierów i Działu Szóstego w tytule Kodeksie Cywilnego o Małżeństwie zapytaliśmy się przyszłych małżonków czyli chcą połączyć się z sobą węzłem małżeństwa? Na co gdy każde z nich oddzielnie odpowiedziało że taka ich jest wola, ogłaszamy w Imieniu Prawa że Ignacy Dobrosiewicz i Józefa Lewandowska połączeni są z sobą węzłem małżeńskim, czego spisaliśmy akt w przytomności Marcina Bialika 36, Jędrzeja Bialika 27, Jakuba Mielczarskiego 32 lat mających włościan gospodarzy we wsi Krzcięcinie zamieszkałych, tudzież Ludwika Lewandowskiego lat 24 mającego brata rodzonego wstępującej w stan małżeński Józefy Lewandowski[ej], mieszkającego we wsi Ołaczewie[?] z profesji kowalski[ej] utrzymującego się. Akt ten stawającym nie umiejącym pisać przeczytany podpisaliśmy.” (źródło: https://genealodzy.pl/PNphpBB2-printview-t-43400-start-945.phtml)

Jak zwiedzać ruiny dworu?

staw w krzciecinie
Staw przy ruinach młyna w Krzcięcinie

Ruiny dworu w Krzcięcinie i teren wokół najlepiej zwiedzać na rowerze. Dojedziesz tu niebieskim szlakiem numer 5 o długości 38 km. Prowadzi przez następujące miejscowości i wioski: Szydłowiec – Wysocko – Krzcięcin – Wilcza Wola – Korzyce – Pogroszyn – Koryciska – Omięcin – Zaborowie – Chałupki Łaziskie – Łaziska – Ciepła – Świniów – Zdziechów – Szydłowiec.

Ruiny młyna 51°17’21.6″N 20°50’56.3″E

Mur 51°17’20.9″N 20°50’47.3″E

Wjazd na polną drogę prowadzącą do ruin dworu w Krzcięcinie 51°17’26.2″N 20°50’22.1″E

Jak dojechać do ruin dworu w Krzcięcinie?

mur dworu w krzciecinie
Mur przy asfaltowej drodze prowadzącej do ruin dworu w Krzcięcinie

Z drogi ekspresowej S7 zjeżdżacie w kierunku Szydłowca, a następnie kierujecie się na północ. Mijacie wsie Długosz, Mszadla i Wysocko oraz rzekę Szabasówkę. Zaraz za tablicą informacyjną z nazwą miejscowości (obok przystanku autobusowego) stoją ruiny młyna. Jeżeli chcecie dojechać do ruin dworu Krzcięcin, skręćcie na pierwszym i drugim zakręcie w prawo.

Bibliografia

Gmina Szydłowiec. Osobliwości, zabytki, przyroda. Przewodnik turystyczny, wyd. UM Szydłowiec, Szydłowiec 2012

https://genealodzy.pl/PNphpBB2-printview-t-43400-start-945.phtml

https://genealogia.okiem.pl/forum/viewtopic.php?f=5&p=69385

Dowiedz się, co zwiedzać w Polsce. Odbierz darmowe checklisty dla podróżnika.
Zapisując się, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z warunkami polityki prywatności i plików cookies (więcej informacji)
We respect your privacy
Podziel się

0 Komentarzy

Napisz komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany